Қисми аввал

Аҳамияти камолоти инсонӣ

Бисмиллоҳир раҳмонир раҳим

Алҳамду лиллоҳи раббил ъоламин вассалоту вассалому алал мабъуси раҳматан лилъоламин. 

Аммо баъд...

Барои расидан ба инсони комил дар партави Қуръони карим, суннати Паёмбар ﷺ ва суханони саҳоба, тобеин ва уламо, аввал бояд аҳамияти камолоти инсонро фаҳмид.

Аҳамияти камолоти инсонӣ дар се масъалаи асосӣ зоҳир мешавад:

1. Амалӣ шудани ҳадафи офариниш

2. Ба даст овардани саодат дар дунё ва охират

3. Ислоҳи ҷомеа ва башарият

1. Амалӣ шудани ҳадафи офариниш

Аллоҳ Таъоло офарандаи инсон аст. Вақте инсон мефаҳмад, ки офарандаи ӯ кист, он гоҳ мақсади зиндагии худро дуруст дарк мекунад.

Ин офаранда Аллоҳи азим аст —
Раҳмон ва Раҳим,
Азиз ва Қаҳҳор,
Ҷаббор ва Мутакаббир,
Соҳиби номҳо ва сифоти комил.

Ҳамин Худованди бузург дар Қуръон мефармояд:

﴿إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً﴾
(Бақара: 30)

Тарҷума:
«Ман дар замин халифа қарор медиҳам.»

Яъне Худованд мехоҳад, ки инсон дар замин ирода ва роҳнамоии Худоро амалӣ намояд.

Аз ин рӯ камоли инсон вақте зоҳир мешавад, ки инсон:

• на мувофиқи ҳавои нафси худ зиндагӣ кунад

• на мувофиқи васвасаи шайтон амал кунад

балки он чиро, ки Худо мехоҳад, дар зиндагии худ татбиқ намояд.

Пас инсон вақте ба камол мерасад, ки:

• иродаи Худоро бар иродаи худ муқаддам дорад

• фармони Худоро бар хоҳиши нафс боло гузорад.

2. Саодат дар дунё ва охират

Худованд мефармояд:

﴿مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً﴾
(Наҳл: 97)

Тарҷума:
«Ҳар кас, ки амали солеҳ анҷом диҳад — хоҳ мард бошад ё зан — ва ӯ мӯъмин бошад, албатта Мо ӯро ба зиндагии пок ва хуш зинда мегардонем.»

Дар ин оят ду шарт барои зиндагии хуш баён шудааст:

Шарти аввал: Имон

Шарти дуюм: Амали солеҳ

Агар инсон:

• амали солеҳ кунад, вале имон надошта бошад — зиндагии ҳақиқии хушро намеёбад.

Агар инсон:

• мӯъмин бошад, вале амали солеҳ анҷом надиҳад — низ ба зиндагии комилан хуш намерасад.

Пас ҳаёти таййиба (зиндагии хуш) танҳо барои касе аст, ки:

• имон дорад

• амали солеҳ анҷом медиҳад.

Ҳамин ҳолат инсонро ба камолоти ҳақиқӣ мерасонад ва зиндагии ӯро пур аз саодат мегардонад.

3. Ислоҳи ҷомеа

Инсони комил на танҳо барои худ фоида дорад, балки барои дигарон низ манбаи хайр мегардад.

Инсони комил:

• барои худ ҳидоят аст

• барои дигарон низ сабаби ҳидоят мешавад

Ӯ:

• барои худ некӣ мехоҳад

• барои дигарон низ некӣ мерасонад.

Аз ин рӯ инсони комил:

• манбаи амалҳои нек

• сарчашмаи ислоҳ

• ва намуна барои ҷомеа мегардад.

Паёмбари Худо ﷺ фармуданд:

«Хайру-ннос анфаъуҳум линнос»

Тарҷума:
«Беҳтарин мардум касест, ки барои мардум фоидаовартар бошад.»

Пас инсони комил:

• барои худ хайр аст

• барои ҷомеа низ хайр аст

• ва амалҳои ӯ сабаби некӣ барои дигарон мегардад.

Хулосаи қисми аввал

Аҳамияти камолоти инсонӣ дар се чиз зоҳир мешавад:

1. Инсон ҳадафи офариниши худро амалӣ мекунад.

2. Инсон ба зиндагии хуш дар дунё ва охират мерасад.

3. Инсон сабаби ислоҳи ҷомеа мегардад.

Бо ҳамин роҳ инсон метавонад ба сӯи инсони комил ҳаракат кунад, ки ин мақом дар партави Қуръон, суннати Паёмбар ﷺ, суханони саҳоба, тобеин ва уламо ба даст меояд.