Ҳиммат баланд дор, ки мардони рӯзгор,
Аз ҳиммати баланд ба ҷое расидаанд.
Ҳалқаи ҳафтум:
Бисмиллоҳи-р-раҳмони-р-раҳим
Бо Худованд чигуна муносибат ва рафтор хоҳӣ кард,
ВАҚТЕ Ӯ ТУРО ПӮШОНИДА ВА ДАР ПАРДА НИГОҲ ДОШТААСТ?
Беҳтарин ва меҳрубонтарин муносибат. Касонеро, ки дар тамоми ҳаёт бо онҳо муносибат менамоем, ман дар бораи онҳо фикр ва андеша намудам ва инро дарёфтам, ки касе, ки бо мо аз ҳама беҳтар, меҳрубонтар ва дилсӯзонатар муносибат менамояд, танҳо Аллоҳ таъоло мебошад.
Андеша кун: яке аз моён мехоҳад маъсиятеро анҷом диҳад, дилаш ба он маъсият майл дорад, сипас ба он азм мекунад ва муқаррар менамояд, ки албатта онро анҷом медиҳад.
Қудрати Худованд бар манъ кардани маъсият. Бо вуҷуди ин, Аллоҳ субҳонаҳу ва таъоло ӯро аз ин кор манъ намекунад. Агар Худованд мехост, яке аз лашкаронашро амр мекард, ки роҳи ӯро қатъ намояд (то ба он маъсият ва нофармонӣ нарасад). Дар ин ҳолат муҳол аст, ки ӯ тавонад он корро анҷом диҳад.
Ҳалимӣ ва сабри Худованд. Валекин Аллоҳ субҳонаҳу ҳалим (бурдбор) ва ниҳоят бо сабр аст. Бо вуҷуди ҳамаи ин майлу ният ба нофармонӣ, Ӯ бандаро ба ҳоли худ мегузорад.
Пӯшонидани маъсият аз ҷониби Худованд. Вақте банда ба анҷом додани маъсият шуруъ мекунад, Аллоҳ субҳонаҳу ва таъоло ӯро мепӯшонад ва мардумро аз дидани ӯ дар вақти анҷоми маъсият манъ менамояд, то ӯро дар он ҳолат набинанд. Чаро? То ин кори нофармонияш ошкор нашавад ва он банда шарманда нагардад. Ин муносибати Худованд аз ҷиҳати раҳм хӯрдан ва меҳрубонӣ намудан бар бандааш мебошад.
Даъват ба тавба ва бозгашт. Вақте банда маъсияташро ба анҷом мерасонад, Аллоҳ таъоло ӯро ба баргаштан ба сӯи Худ даъват менамояд.
Табдили гуноҳ ба некӣ. Балки ҳатто вақте ӯ ба сӯи Аллоҳ таъоло бармегардад, Худованд ӯро мукофот ҳам медиҳад, ба ин сурат ки он кори бадро ба ҳасана ва некӣ табдил медиҳад ва ивазаш менамояд. Қасам ба Худованд, касе нест, ки аз Аллоҳ таъоло ботараҳҳумттар, меҳрубонтар ва беҳтар муносибат намуда бошад.
Раҳмати Худованд беҳамтост. Қасам ба Худованд, касе нест, ки аз Аллоҳ таъоло ботарҳаматтар, меҳрубонтар ва беҳтар муносибат намуда бошад.
Муҳлат додани Худованд баъд аз маъсият. Агар банда баъди маъсият барнагардид, Аллоҳ таъоло барои ӯ боз як замони муҳлат медиҳад. Гоҳе ин муҳлат додан шояд ба солҳо бирасад, танҳо барои он ки ин бандааш ба сӯи Парвардигораш баргардад ва шояд тавба кунад. Ба ин сурат, Худованд бандаашро ҳар рӯз даъват менамояд.
Қабули доимии тавба шабу рӯз. Дар ҳадис омадааст:
«Худованд дасташро дар шаб паҳн менамояд (яъне тавбаро қабул менамояд), то касе, ки дар рӯзона кори баде анҷом додааст, тавба намояд; ва дасташро дар рӯзона паҳн менамояд (яъне тавбаро қабул менамояд), то касе, ки дар шаб кори баде анҷом медиҳад, тавба намояд». (Саҳеҳи Муслим, 2759). Ин масъала ҳар рӯз такрор меёбад.
Хурсандии Худованд аз тавбаи банда. Пас агар банда рӯзе аз рӯзҳо ин даъватро қабул намуд, баргашт ва тавба кард, Аллоҳ таъоло барои бандааш ниҳоят сахт хурсанд мешавад, бештар аз хурсандии худи банда бар руҷӯъ (бозгашт)-и хеш ба сӯи Худованд.
Тааҷҷуб аз хурсандии Худованд ба бозгашти банда. Субҳонак! (Пок ҳастӣ Ту, эй Худованд!) Дар ҳақиқат Ту пок ҳастӣ, эй Худованд! Чигуна аст, ки вақте яке аз бандагонат ба сӯи Ту бармегардад, хурсанд мешавӣ? Бо вуҷуди он ки аслан ӯст, ки ба Ту муҳтоҷ мебошад. Ӯ буд, ки Туро нофармонӣ кард ва дар охир ба сӯи Ту баргашт, то аз қаҳру ғазаб ва азобу дӯзахат наҷот ёбад. Вале Ту аз хурсандии ӯ нисбат ба худаш дида, ба бозгашти ӯ хушнудтар мешавӣ.
Сабаби дӯст доштани Худованд. Пас чигуна дӯст намедорем Зотеро, ки моро ба ин ҳама меҳрубонӣ ва лутф, муносибату рафтор менамояд? Аз ин ҷиҳат аст, ки Худованд Худро Вадуд (бисёр дӯстдоранда) номидааст. Ҳақиқатан ҳам Ӯ Вадуд аст, зеро монанди Ӯ ҳеҷ дӯстдор ва вадуде вуҷуд надорад.
Саволи асосӣ дар бораи муносибати банда бо Худованд. Суоле, ки акнун дар ин ҷо матраҳ мешавад, ин аст: бо Худованд чигуна муносибат ва рафтор хоҳӣ кард, вақте Ӯ туро пӯшонида ва дар парда нигоҳ доштааст, то аз гуноҳу айби ту касе огоҳ нашавад?
Пӯшонидани гуноҳ аз ҷониби Худованд (сатри илоҳӣ).
Парвардигорамон субҳонаҳу ва таъоло бисёр вақт аст, ки моро сатр мекунад (мепӯшонад), то хато ва гуноҳи анҷомдодаи моро касе аз бандагонаш набинад. Ӯ таъоло ин кору рафторро бо мо бисёр анҷом медиҳад. Пас чигуна муносибат хоҳӣ кард, вақте Ӯ туро пӯшонид?
Қабул намудани ҳадияи Худованд. Аввал ин ки ин ҳадияи Худовандро қабул фармо. Он ҳадияе, ки Ӯ онро барои ту ато фармудааст. Пӯшонидан як ҳадия аз ҷониби Худованд аст. Баъзе инсонҳо ҳастанд, ки Худованд онҳоро намепӯшонад ва онҳо бо маъсияте, ки анҷом додаанд, ошкор мешаванд ва мардум онҳоро мебинанд. Аммо вақте дидӣ, ки туро пӯшонид, то туро дар вақти маъсият касе набинад, ин ҳадияро қабул фармо ва онро рад макун.
Суратҳои рад кардани ҳадияи пӯшонидан. Баъзе инсонҳо мегӯянд: «Ман нафаҳмидам, чигуна онро рад мекунам?»
Баъзеи дигар инсонҳо ин ҳадияро бо шарманда кардани худ рад мекунанд: Онҳо худро шарманда месозанд ва маъсиятро ошкоро анҷом медиҳанд. Ин сурат, яъне маъсияту нофармониро ошкор анҷом додан маънои рад кардани ҳадияи Худованд ба шумор меравад. Пӯшонидани банда дар вақти маъсияташ, то ӯро касе набинад, ҳадияи Худованд бар он бандааш аст. Пас дуруст нест, ки онро рад намоем. Ин бадрафторӣ нисбат ба Худованд мебошад. Мо бояд ҳадияи Ӯро қабул намоем, зеро Ӯ моро пӯшонид.
Зарари ошкор кардани гуноҳи гузашта. Дар асл, инсон чӣ фоида мебинад, ки худ худро шарманда менамояд? Ҳатто баъзе инсонҳо ҳастанд, ки баъд аз чандин сол, шояд як кореро ба хотир меоранд ва зикр мекунанд, ки онро дар айёми кӯдакӣ ё ҷавонӣ анҷом дода буданд, бардоштан ва нигоҳ доштани он розу сирри худ бар дӯшашон гарон меафтад, то ҷое ки дигар наметавонанд ин сирро дар қалбашон нигоҳ доранд. Аммо аз зикр кардани он ва дар миёни мардум ошкор намудани он аз тарафи худ, дар ҳоли ҳозир ба ӯ чӣ фоидае дорад, вақте Худованд дар он замон онро пӯшонида буд?
Ба гуфтори мардум пайравӣ накардан. Баъзе инсонҳо ҳастанд, ки мегӯянд: «Чӣ айбе дорад, бисёре аз мардумон гузаштаи худро ва он чизеро, ки анҷом додаанд, ёдоварӣ мекунанд?» Оё ин рафтор ва гуфтаи мардум метавонад барои ту далел бошад, то маъсияти худро ошкор намоӣ?
Қиёс бо пӯшонидани ҷасад. Агар ба шаҳре равӣ, ки дар он мардум мавзеъҳое аз аъзои бадани худро, ки бояд пӯшонида шавад, намепӯшонанд, оё нафари аз кишвари дигар омада, ки фарҳанг ва одатҳои миллии дигар дорад, ба одатҳои ин мардум амал намуда худро урён ва шарманда месозад? Албатта не. Табиист, ки ӯ ин мавзеъҳоро аз баданаш мепӯшонад.
Пӯшонидани нафс ва рӯҳ аз гуноҳ. Пас, чуноне ки дар ҷасад пӯшониданро ихтиёр кардӣ ва монанди онҳо нашудӣ, нафс ва рӯҳи худро низ бипӯшон (яъне гуноҳро ошкор насоз ва онро миёни мардум паҳн накун). Савганд ба Худо, ки ин аз он дида аҳамияташ бештар аст.
Ҳилм, бурдборӣ ва сабри Худованд нисбат ба бандагон.
Ба ҳилм (бурдборӣ) ва сабри Худованд нисбат ба бандагонаш, ки аз ҷумлаи офаридаҳояш мебошанд назар кун. Чигуна банда бо анҷом додани маъсиятҳо нисбат ба Парвардигораш бадӣ мекунад, вале Ӯ — Худованди қавӣ ва Подшоҳи оламиён — бо вуҷуди ин бадӣ бо банда чунон бархӯрд менамояд, ки ӯро нороҳат намесозад.
Пӯшонидан ва шарманда насохтани банда. Ӯ бандаро шарманда намекунад ва он сатр ва пӯшише, ки банда ба он ниёз дорад, аз ӯ дареғ намедорад. Баръакс, ӯро мепӯшонад, то касе аз ин кораш огоҳ нашавад. Пӯшонидан ва сатр намудани Худованд барои бандааш чизе ниҳоят гаронбаҳост.
Рад кардани атои илоҳӣ. Бо вуҷуди ин ҳама, банда бар болои маъсияташ масъаларо аз бад ба бадтар мекашонад: ин атои илоҳиро рад мекунад ва дар назди рафиқонаш маъсияташро бозгӯ менамояд ва ҳатто фахр мекунад, ки «ман чунин ва чунон кардам».
Паёмади ошкор кардани гуноҳ. Ӯ намедонад, ки бо ин гуфтан ва ошкор намудани худ, он раҳмати илоҳиро, ки шояд шомили ҳолаш мешуд, аз худ дур месозад ва худро аз он маҳрум менамояд.
Оқибати рад кардани пӯшиши (сатри) Худованд
Бар касе, ки худро шарманда кард, чӣ рӯй медиҳад? Суол ин аст: ин касе, ки худро шарманда кард ва исрор варзид, то атои Худовандиро рад намояд, барояш чӣ чиз рӯй медиҳад? Худованд бо ӯ чунин муносибат ва рафторе мекунад, ки сазовораш аст. (яъне бар асоси амалаш бо ӯ муомила мекунад).
Даъват ба тафаккур бо ақл ва хирад. Чигуна? Бо ақл, хирад ва ҳушат бо ман бош. Агар як инсон хато кард ва зишттарин фоҳиша ва гуноҳро анҷом дод, нафаре бархост ва ӯро дар дохили хонааш пӯшонид, то мардум набинанд (яъне барои ҳифзи обрӯяш сатраш намуд).
Ошкор кардани гуноҳ бо ихтиёри худ. Аммо ҳамин шахс суратҳоеро, ки дар вақти анҷом додани он кори фаҳш ва зишт гирифта буд, паҳн намуд — хоҳ ба воситаи интернет бошад ё бо дигар васила — ва онро барои ҳама мардум ошкор сохт (ин амал аз ҷониби ӯ нишонаи носипосӣ ва рад кардани неъмати пӯшишро нишон медиҳад).
Вокуниши табиии соҳибхона. Соҳиби хона чӣ кор мекунад? Шакке нест, ки ӯро аз хонааш берун мекунад (зеро ин амал таҳқири ошкоро ба каромат ва иззати соҳибхона ба ҳисоб меравад). Гӯё мегӯяд: «Субҳоналлоҳ! Ман туро пӯшондам, то мардум набинанд, вале ту саркашӣ намуда, худат худро шарманда месозӣ?»
Қиёс миёни махлуқ ва Холиқ. Вақте чунин вокуниш аз як махлуқ аст, ки обрӯяш паст карда шуд, пас Парвардигорамон — ки азизтар, мукаррамтар ва бузургтар аз ҳама аст — чӣ гуна хоҳад буд? Албатта Ӯ таъоло нисбат ба иззат ва ҳикмати худ беэътино намешавад.
Истиснои хатарнок дар рӯзи Қиёмат. Пас, агар банда бо Парвардигораш бо ин сурат муносибат намуд — яъне гуноҳашро ошкоро анҷом дод ва пӯшиши Аллоҳ таъолоро рад кард — ҳамоно Худованди субҳон ҳамаи бандагонашро дар рӯзи Қиёмат мебахшад, магар он шахсе, ки гуноҳро ошкоро анҷом додааст, зеро ӯ худ неъмати пӯшишро рад намуда буд.
Хатарнок будани ошкор кардани гуноҳ
Ҳадиси Расулуллоҳ ﷺ дар бораи ошкоркунандагон. Расулуллоҳ ﷺ фармуданд: «Ҳамаи уммати ман бахшида шудаанд, магар касоне, ки ошкоркунандаанд».
Маънои “ошкор кардан”. Ҳамоно аз ҷумлаи умури ошкор кардан ин аст, ки инсон кореро дар шаб анҷом медиҳад, ва чун субҳ фаро мерасад — дар ҳоле ки Худованд ӯро пӯшонида ва шармандааш накарда буд — он кирдорашро ба мардум мегӯяд: «Эй фалонӣ, ман дишаб чунин ва чунон кардам».
Рад кардани сатри Худованд. Расулуллоҳ ﷺ мефармоянд:
«Шаб Парвардигораш ӯро пӯшонида буд, вале ӯ дар субҳ бармехезад ва сатру пӯшиши Худовандиро аз рӯи худ ошкор мекунад», яъне неъмати пӯшишро бо дасти худ аз байн мебарад.
Дуо ва хоҳиши бахшиш. Аз Худованд талаб мекунем, ки мо ва шуморо бибахшояд, ҳамаи моро бипӯшонад ва дар дунё ва охират шарманда нагардонад.
Муносибати заковатмандона бо Худованд ҳангоми маъсият
Ин ҷо як муносибат ва рафтори заковатмандона аст, вақте ки Худованд туро дар маъсият пӯшонид (яъне Туро дар ҳолати гуноҳ касе намебинад ва шарманда намешавӣ), пас ту ҳам бояд халват ва танҳоӣ-ро эҳтиром кунӣ ва амалатро ба дигарон ошкор насозӣ.
Пӯшонидани кор ва ниҳонӣ анҷом додан. Ҳамчунон, агар Худованд туро дар ҳолати гуноҳ пӯшонид ва касе натавонист туро бубинад, пас ту низ дар иҷрои ибодатҳо ва амалҳои неки худ, онро дар танҳоӣ ва пинҳонӣ анҷом деҳ.
Мисол: садақа кун ба сурати пинҳонӣ.
Расулуллоҳ ﷺ мефармоянд: «Садақаи пинҳонӣ ғазаби Парвардигорро хомӯш мекунад». Яъне садақаи пинҳонӣ бартарият дорад.
Таҷрибаҳои амалӣ. Пешниҳодҳои амалӣ:
· Чанд ракаъат дар шаб бигузор, вале сурат ва ҷое интихоб кун, ки касе туро набинад ва касе эҳсос нанамояд.
· Кореро анҷом деҳ ва онро пинҳонӣ нигоҳ дор. Гарчанде ин як кори содда ҳам бошад. Масалан, ба ҳайвоне таъом додан ё касеро кӯмак расондан. Пинҳонӣ ва пӯшида анҷом додани кори нек ҳам арзиш ва қимати ниҳоят баланд дорад, зеро касе аз он огоҳ нест.
Муносибати заковатмандона бо Худованд ин аст, ки ҳамеша ба ҳадди имкон амалҳои неки худро дар пинҳонӣ анҷом диҳӣ, то ҳам раҳмати илоҳӣ бар ту фурӯ резад ва ҳам нафси ту аз хурсандии ботинӣ бархӯрад.
Пӯшонидани гуноҳ ва неъмати пӯшиши Худованд
Ҳифзи гуноҳ ва пӯшиши он ҳамчун неъмат аст. Солеҳон ва инсонҳои шоиста дӯст медоштанд, ки ягон амали солеҳеро, ки анҷом медиҳанд, ниҳонӣ ва пинҳон бошад, яъне аз он касе огоҳ нашуда бошад, на аҳли хонаводаш ва на дигарон.
Аз муносибати хуб ва муомилаи нек бо Худованд ин аст, ки вақте Худованд туро пӯшонид ва касе туро ҳангоми маъсият надид, инро нигоҳ дори ва ҳимоят намои. Дуруст нест, ки ин масъала сирру ниҳон бошад ва баъди як ё ду солҳо ошкор шавад, яъне баъди гузаштани як муддате, ‑ кӯтоҳ аст он муддат ё тӯлонӣ ‑ ба дигарон гуфта ё намоиш дода шавад. Балки бояд дар муддати ҳаётат ин масъала ҳамчун сирре ва ниҳон аз мардум боқӣ монад.
Ҳифзи амал ва шукргузорӣ ба пӯшиши Худованд. Пурсиш: Ман чӣ гуна амалҳоро ҳифз кунам, то пӯшиш ва сатри Худовандро аз даст надиҳам?
Корҳои муайяне аст, ки агар онҳоро анҷом додӣ, пӯшиш ва сатри Худовандӣ чунон мегардад, ки бардавом мемонад. Онҳо кадом корҳо мебошанд?
Он шукрона намудан аст. Бо ин ки Аллоҳ таъоло туро пӯшонид, шукрона намо. Ба ин сабаб Аллоҳ таъоло пӯшишашро бар ту бардавом мекунад. Балки агар дар ба мисли ин пӯшиш ва сатр бори дигар, дар оянда ниёз пайдо кардӣ, Аллоҳ субҳонаҳу ва таъоло сатру пӯшишро бар ту бештар мегардонад. Чунки ту ин неъматро шинохти, ва барои он шукронааш намуди. Худованд фармуд:
«Ва (ба ёд оваред) ҳангомеро, ки Парвардигоратон эълом кард: Агар шукргузорӣ кунед, яқинан (неъмати худро) ба шумо афзун мекунам...» (Сураи Иброҳим:7)
Маълум мешавад: шукргузорӣ ба пӯшиши Худованд на танҳо рафтору муносибати дуруст бо Аллоҳ таъоло аст, балки роҳи афзоиши неъмат ва ҳифзи сатру пӯшиши банда мебошад.
Мумкин аст як кори дигареро низ анҷом диҳи, ки сатру пӯшиши Аллоҳ таъолоро бар ту бардавом мегардонад. Ин чизи дигаре аст, ки вақте туро бипӯшонад, аз некурафтории ту бо Худованд шуморида мешавад. Он чиз ин аст, ки бандагонашро ҳангоми гуноҳе ва хатое, ки анҷом доданд, ошкор нанамои, балки онҳоро бипӯшони ва сатр намуда, ошкор ва шарманда накуни.
Ба мардум айнан ҳамон чизеро бикун ва ҳамон рафтор ва кирдореро намо, ки Офаридгорат бо ту онро карда буд.
Ҳатто агар битавонӣ, ғайримусалмонеро ҳам бипӯшон ва сатраш намо. Расулуллоҳ ﷺ фармуданд:
«Ягон бандае нест, ки бандаеро дар дунё сатр кунад (айбу гуноҳашро аз мардум пинҳон кунад), магар Худованд ӯро дар рӯзи қиёмат ҳам сатр мекунад ва пӯшиш медиҳад.»
Арзиши сатри Худованд дар рӯзи Қиёмат
Ҳолати инсон дар рӯзи Қиёмат. Тасаввур кун, ки инсон дар рӯзи Қиёмат истодааст ва дар атрофаш мардум — аз аввалин то охирин фарзандони Одам (а) — ҷамъ омадаанд ва ҳама ба ӯ назар мекунанд. Ӯ дар хавфу тарс қарор дорад, ки мабодо айбу гуноҳаш барои ин мардум ошкор гардад. Метарсад, ки он айбе, ки дар дунё пайваста онро аз мардум пинҳон медошт, ошкор шавад. Оре, он рафтор ва кирдоре, ки онро барои касе нагуфта буд (яъне гуноҳе, ки сир нигоҳ дошта буд), дар он рӯз сабаби тарсаш мегардад. Ӯ аз шармандагӣ дар рӯзи Қиёмат сахт метарсад.
Шармандагӣ дар назди паёмбарон ва солеҳон. Тасаввур кун: бори аввал аст, ки падараш Одам (а)-ро мебинад, оё мехоҳад дар пеши ӯ шарманда шавад? Бори аввал аст, ки Мусо (а)-ро мебинад; бори аввал аст, ки Исо (а)-ро мебинад. Бори аввал аст, ки бо Оли байт ва саҳобагони киром (р) вомехӯрад. Аввалин бор аст, ки Расулуллоҳ ﷺ-ро мебинад. Оё мехоҳад дар пеши онҳо шарманда шавад? Ин ниҳоят душвор аст.
Дар ҳамин ҳолат инсон ҳақиқат ва асли ин масъаларо дарк мекунад: мумкин аст, ки Худованд ӯро бипӯшонад ва мумкин аст, ки шармандааш кунад. Яъне эҳтимол дорад, ки айбу гуноҳаш ошкор шавад ё пӯшида монад ва дар пушти парда боқӣ бимонад.
Пӯшиши илоҳӣ ва мағфират. Ногаҳон! Парвардигорамон барои ӯ парда пӯшониданро ихтиёр менамояд. Чунин ворид шудааст:
«…Ман онро барои ту дар дунё сатр намудам (яъне парда пӯшонидам), имрӯз туро мағфират мекунам (мебахшам).».
Сипас китоби аъмолаш ба ӯ дода мешавад. Китоби ҳасаноташ ба дасти росташ дода мешавад. Ӯ ба сӯи мардум меравад ва ба онҳо навид медиҳад:
«…Биёед, номаи аъмоли маро бихонед», (сураи ал-Ҳоққаҳ: 19)
Ӯ ҳасаноташро ба онҳо нишон медиҳад, вале Аллоҳ таъоло бадиҳояшро пӯшонидааст.
Натиҷаи ниҳоӣ ва самараи кирдор. Сипас ӯ меравад ва ба Ҷаннат дохил мешавад, дар ҳоле ки аз корҳои шармандагие, ки анҷом дода буд, касе огоҳ намегардад. Ин ҷо савол пеш меояд: Чӣ шуд? Чаро Худованд ин ҳама неъматро ба ман дод?
Оё ба хотир дори он лаҳзаҳоеро, ки ту айби дигаронро пӯшонидӣ, шармандаашон накардӣ ва онҳоро фош насохтӣ? Бо вуҷуди он ки шайтон борҳо бо ту кӯшиш намуд, то туро ба интиқом ва фош кардан водор созад, вале ту ин корро накардӣ.
Акнун ту самара, ҳосил ва меваи он кирдоратро мечинӣ. Савганд ба Худо, ин ширинтарин ва болаззаттарин эҳсосест, ки инсон метавонад дар рӯзи Қиёмат бичашад: ба Ҷаннат дохил шудан дар ҳоле ки мастур (пӯшида) ва пӯшонида шудааст.
Дуо ва хулоса: Худованд мо ва шуморо дар пардаи исматаш нигоҳ дорад, мағфират намояд ва моро ҳамроҳ бо паёмбарон, содиқон, шуҳадо ва солеҳон дар ҷаннатҳои пурнеъмати худ ҷамъ намояд. Мо инро аз Худованд талаб менамоем ва ба раҳмати Ӯ умедвору некбин ҳастем.
(Поёни бахши ҳафтум)