6. Шартҳои тавба
(Аудио: Бахши 4 – 14:39 дақиқа)
Барои тавбаи миёни ту ва Аллоҳ се шарт лозим аст, ки метавонӣ онҳоро дар ҳолати нишаста бо қалби худ иҷро кунӣ:
1. Надомaт (Пушаймонӣ): Паёмбар (с) мефармоянд: «Тавба ҳамон надомат аст». Бидуни пушаймонӣ тавба қабул намешавад. Тавба эҳсоси дарде дар қалб, ашке дар чашм, андӯҳе дар дарун, умрае ба нияти узрхоҳӣ ва истиғфори зиёд аст; агар надомат набошад, тавбае вуҷуд надорад.
2. Тарки гуноҳ: Даст кашидан аз он амали бад.
3. Азм бар барнагаштан: Азм ва тасмими қатъӣ бар барнагаштан ба он гуноҳ.
Қиссаи Мусо (а) ва борони раҳмат:
Ривоят аст, ки дар замони Мусо (а) ҳафтод ҳазор нафар аз Бани Исроил ба қаҳтии сахт дучор шуданд. Мусо (а) барои намози истисқо (талаби борон) баромада, бисёр дуо кард, вале борон наборид. Арз кард: «Парвардигоро! Ту Маро ҳамеша иҷобат мекардӣ». Аллоҳ ваҳй фиристод: «Эй Мусо! Борон намеборад, зеро дар миёни шумо бандае ҳаст, ки чиҳил сол боз Маро маъсият мекунад; ба сабаби шумии гуноҳи ӯ боронро боздоштам». Мусо гуфт: «Чӣ кунем?». Фармуд: «Ӯро аз миёни худ берун кунед». Мусо (а) нидо кард: «Дар миёни мо шахсест, ки чиҳил сол боз гуноҳ мекунад, берун шавад, то борон борад!».
Он мард ҳоли худро донист ва гуфт: «Худоё! Агар берун равам, шарманда мешавам ва агар бимонам, ҳама аз ташнагӣ мемиранд. Танҳо ба сӯи Ту тавба мекунам ва аҳд медиҳам, ки дигар барнагардам, пас маро бипӯшон ва борон бифирист». Ногаҳон борон борид. Мусо (а) ҳайрон шуда гуфт: «Парвардигоро! Ҳеҷ кас берун нашуд, вале борон борид!». Аллоҳ таъоло фармуд: «Эй Мусо! Борон ба хотири шодии Ман аз тавбаи он бандаам борид». Мусо гуфт: «Парвардигоро! ӯро ба ман нишон деҳ, то ман ҳам шод шавам». Аллоҳ таборака ва таъоло фармуд: «Эй Мусо! Чиҳил сол гуноҳ мекард ва ӯро пӯшонидам (шарманда накардам), оё рӯзе, ки тавба кардааст, ӯро шарманда кунам?!».
Шарти чаҳоруми тавба ва беҳтарин рӯзи зиндагӣ
Барои тавба шарти чаҳоруме низ ҳаст: агар ҳаққи мардумро гирифта бошӣ, бояд онро баргардонӣ. Ҳар қадар гиряву зорӣ кунӣ ҳам, то ҳаққи мардумро адо накунӣ, тавба комил намешавад.
7. Беҳтарин рӯзи зиндагии ту
Беҳтарин рӯзи зиндагии ту кадом аст? «Беҳтарин рӯзи зиндагии ту ҳамон рӯзест, ки Аллоҳ тавбаатро мепазирад. Сайидино Каъб ибни Молик аз лашкари мусулмонон дар ҷанги Табук ақиб монд ва Паёмбар (с) дастур доданд, ки то касе бо ӯ сухан нагӯяд. Ин муддат барои ӯ бисёр сангин ва тоқатфарсо гузашт. Пас аз панҷоҳ рӯз оятҳои тавба дар сураи «Тавба» нозил шуданд ва аз пазируфта шудани тавбаи ӯ мужда доданд. Мардум берун омада, ӯро садо мезаданд: «Эй Каъб, мужда бод, ки Аллоҳ тавбаатро пазируфт!»
Каъб мегӯяд: «Аз хона баромадам, мардум гурӯҳ-гурӯҳ дар роҳ маро пешвоз гирифта, мегуфтанд: «Муборак бошад, Аллоҳ тавбаатро пазируфт!». Чун вориди масҷид шудам ва Паёмбарро (с) дидам, рӯяшон аз шодӣ мисли пораи моҳ медурахшид. Фармуданд: «Наздик биё». Дар ҳоле ки хиҷолатзада будам, ба наздашон рафтам. Фармуданд: «Бинишин». Чун нишастам, фармуданд: «Эй Каъб, мужда бод бар ту ба беҳтарин рӯзе, ки аз замони таваллудат аз модар то имрӯз бар ту тулӯъ кардааст... Аллоҳ тавбаатро пазируфт!».
Агар боз гуноҳ кунам, чӣ мешавад?
Ва дар охир, агар боз ба гуноҳ баргардӣ, чӣ мешавад? «Ат-Таввоб» боз ҳам туро мепазирад, агар бори дуюму сеюм ва чаҳорум тавба кунӣ. Дар ҳадис омадааст: «Бандае гуноҳ кард ва гуфт: «Парвардигоро, гуноҳ кардам, маро бибахш». Аллоҳ фармуд: «Бандаам донист, ки Парвардигоре дорад, ки гуноҳро мебахшад ва ба сабаби гуноҳ муҷозот мекунад, пас бандаамро бахшидам». Сипас боз ба гуноҳ баргашт ва гуноҳе кард... Аллоҳ таборака ва таъоло фармуд: «Бандаам то вақте ки аз Ман омурзиш мехоҳад ва ба сӯи Ман тавба мекунад, ҳар чӣ мехоҳад (аз талаби мағфират) бикунад, ки Ман ӯро мебахшам».
Аммо гоҳо вақте борҳо гуноҳ мекунӣ, миёни ту ва тавба пардаи шарм ва хиҷолат пайдо мешавад. Дар ин ҳолат «Ат-Таввоб» ба ту мегӯяд: як кори нек (ҳасана) анҷом деҳ, то девори хиҷолатро бишиканӣ:
«Ҳамоно никиҳо бадиҳоро аз байн мебаранд» [Сураи Ҳуд, ояти 114].
Ва дар ҳадис омадааст: «Дар пайи бадӣ некӣ кун, то онро маҳв созад».