[ҚУРЪОН ШИФО АСТ]
Аллоҳ субҳонаҳу ва таъоло хабар додааст, ки Қуръон шифо аст. Худованди Мутаол мефармояд: «Бигӯ: Ин (Китоб) барои касоне, ки имон овардаанд, ҳидоят ва шифо аст» [сураи Фуссилат: 44]. Ва фармуд: «Ва аз Қуръон он чиро нозил мекунем, ки барои мӯъминон шифо ва раҳмат аст» [сураи Исро: 82].
Калимаи «мин» (аз) дар ин ҷо барои баёни ҷинс (навъ) аст, на барои табъиз (қисмбандӣ); зеро тамоми Қуръон шифо аст, чуноне ки дар ояти қаблӣ зикр шуд. Пас он шифои қалбҳо аз дарди ҷаҳл, шак (шубҳа) ва тардид (дудилагӣ) аст. Худованди Субҳон (Поку муназзаҳ) аз осмон ҳеҷ гоҳ шифоеро нозил накардааст, ки нисбат ба Қуръон фарогиртар, нафъбахштар, бузургтар ва дар нест кардани дард муассиртар бошад.
Дар «Саҳеҳайн» (Бухорӣ ва Муслим) аз ҳадиси Абусаиди Худрӣ (р) собит шудааст, ки гуфт: «Гурӯҳе аз асҳоби Паёмбар (с) ба сафаре баромаданд ва дар назди қабилае аз қабилаҳои араб фуруд омада, меҳмонӣ хостанд. Онҳо аз меҳмондорӣ худдорӣ карданд. Сипас сарвари он қабиларо (мор ё каждум ё ҳашарот) неш зад. Барои (дармони) ӯ аз ҳар роҳе талош карданд, аммо ҳеҷ чизе суде набахшид. Баъзе аз онҳо гуфтанд: «Кош назди ин гурӯҳе, ки ин ҷо фуруд омадаанд, мерафтед, шояд назди кадоме аз онҳо чизе (давое) бошад». Пас назди онҳо омада, гуфтанд: «Эй ҷамоат, сарвари мо неш зада шудааст ва мо барои ӯ аз ҳар роҳе кӯшиш кардем, аммо ҳеҷ чизе нафъ надод. Оё назди кадоме аз шумо чизе ҳаст?». Яке аз саҳобагон гуфт: «Ба Худо савганд, ман руқия (дам) мекунам, вале ба Худо савганд, мо аз шумо меҳмонӣ хостем ва шумо моро меҳмондорӣ накардед. Ман руқия намекунам, то он даме, ки барои мо музде таъйин кунед». Пас бар сари рамае аз гӯсфандон мувофиқа карданд. Ӯ рафта, бар он (сарвар) туф мекард (нафаси бо рутубат) ва сураи «Алҳамду лиллоҳи раббил оламин»-ро мехонд. Гӯё он мард аз банд раҳо шуда бошад, ба по хеста, роҳ гашт ва ҳеҷ дарде дар ӯ намонд. Пас он муздеро, ки бар он мувофиқа карда буданд, ба онҳо пардохтанд. Баъзе аз саҳобагон гуфтанд: «(Ин гӯсфандонро) тақсим кунед». Аммо он касе, ки руқия карда буд, гуфт: «Ин корро намекунем, то он даме, ки назди Паёмбар (с) биравем ва воқеаро барояш зикр кунем, то бубинем, ки ба мо чӣ амр мефармояд». Пас назди Расули Худо (с) омаданд ва онро барояшон зикр карданд. Паёмбар (с) фармуданд: «Ту аз куҷо донистӣ, ки он (сураи Фотиҳа) руқия (дам) аст?». Сипас фармуданд: «Кори дуруст кардед. Онро тақсим кунед ва барои ман ҳам саҳме гузоред».
Пас ин даво дар ин дард таъсир кард ва онро чунон аз байн бурд, ки гӯё ҳеҷ набуд. Ин осонтарин ва соддатарин давост. Ва агар банда табобат бо сураи «Фотиҳа»-ро ба хубӣ анҷом диҳад, дар шифоёбӣ таъсири аҷиби онро хоҳад дид.
Ман муддате дар Макка мондам ва ба бемориҳое гирифтор мешудам, дар ҳоле ки на табибе меёфтам ва на давое. Пас худро бо сураи «Фотиҳа» табобат мекардам ва таъсири аҷиберо медидам. Инро ба ҳар касе, ки аз дарде шикоят мекард, тавсия медодам ва бисёре аз онҳо зуд шифо меёфтанд.
Вале дар ин ҷо нуктае ҳаст, ки бояд ба он диққат дод: зикрҳо, оятҳо ва дуоҳое, ки барои шифо ва руқия истифода мешаванд, дар зоти худ судманд ва шифобахшанд, вале онҳо қабули маҳал (яъне омодагии бемор) ва қуввату таъсири ҳиммати фоил (дамкунанда)-ро тақозо мекунанд. Пас ҳар гоҳ шифо ба таъхир афтад, ин ё аз заъфи таъсири фоил аст, ё аз сабаби адами қабули мунфаил (бемор) ва ё аз мавҷудияти як монеаи қавӣ дар ӯ, ки намегузорад даво таъсир кунад. Ин дақиқан ба монанди давоҳо ва дардҳои ҳиссӣ (ҷисмонӣ) аст; зеро таъсир накардани давои ҷисмонӣ гоҳе аз сабаби қабул накардани табиати бадан он даворост ва гоҳе аз мавҷудияти монеаи қавие мебошад, ки аз расидани таъсири он ҷилавгирӣ мекунад. Зеро агар табиати бадан даворо бо қабули комил бипазирад, нафъи бадан аз он ба андозаи ҳамон қабул хоҳад буд. Ба ҳамин тартиб, агар қалб руқия ва таъвизҳоро бо қабули комил бипазирад ва дамкунанда низ дорои нафси фаъол ва ҳиммати таъсирбахш дар нест кардани дард бошад (ба изни Худованд шифо ҳосил мегардад)[2].
[2] Шарҳи комили Фасли «Муқаддимавӣ 02»
[Қуръон шифо аст]
Ин фасл идомаи мантиқии фасли қаблӣ буда, роҳи ҳалли мушаххасро, ки дар китоб баррасӣ мешавад, муаррифӣ мекунад: Қуръони Карим ҳамчун шифои ниҳоӣ.
Бахши 1: Қуръон сарчашмаи шифо
Муаллиф баён мекунад, ки Худованд дар Қуръон худаш ин китобро ҳамчун "ҳидоят ва шифо" муаррифӣ кардааст (Исро: 82, Фуссилат: 44).
· Фарогирии шифо: Ибни Қайим шарҳ медиҳад, ки калимаи "мин" (аз) дар ояти "Ва аз Қуръон он чиро нозил мекунем, ки шифо аст" маънои "қисме аз Қуръон" нест, балки маънои онро дорад, ки хусусияти Қуръон "шифо будан" аст. Яъне, тамоми Қуръон шифо мебошад. Чун дар қоидаҳои забони арабӣ яке аз маъноҳои аз чунин мебошад, ки ҷузъе аз ҳамон чизе, ки баъди он зикр мешавад, вале боз маънои дигар ҳам дорад, ки аз ҷинси, пас инҷо маънои дуюм аст, ки Қуръон ҳамааш ҳамин хусусияти шифоро дорад.
· Намуди шифо: Ин шифо пеш аз ҳама барои қалбҳо аз бемориҳои ҷаҳл (нодонӣ), шак, ва тардид аст. Муаллиф таъкид мекунад, ки ҳеҷ шифое аз осмон нозил нашудааст, ки аз Қуръон фарогиртар ва муфидтар бошад. Ин як даъвои бузург аст, ки аҳамияти волои Қуръонро дар табобати ҳама гуна дард, чӣ ботинӣ ва чӣ зоҳирӣ, нишон медиҳад. Яъне Аллоҳ таъоло барои дардҳо шифоҳо фиристодааст, ба ҳар навъе вале ҳамаи он шифоҳо ба шифомандии Қуръони карим баробар намешаванд. Ин аст таъкиди муаллиф дар ин маврид. Гарчанде бояд инсон ба истифодаи дигар намудҳои шифо ҳам тавсия карда шудааст.
Бахши 2: Далели амалии шифобахшии Қуръон (Ҳадиси руқия)
Барои тасдиқи ин нукта, муаллиф достони машҳури саҳобагонро аз «Саҳеҳайн» меорад, ки дар он сураи Фотиҳа барои табобати сардори як қабилаи араб истифода шуд, ки ӯро море ё каждуме неш зада буд.
· Таъсири мӯъҷизавӣ: Сардор фавран шифо ёфт, ки ин нишон медиҳад, ки Қуръон дорои қудрати воқеии шифобахшӣ аст. Паёмбар (с) амали саҳобаро тасдиқ кард ва ҳатто хост, ки дар тақсими музд саҳм дошта бошад, ки ин нишон медиҳад, ки истифодаи Қуръон барои табобат ва гирифтани подош барои он ҷоиз аст. Ин ба муқаррар кардани ҳукми шаръӣ дар ин бобатро нишон медиҳад ва низ дуруст будани гирифтани чизе дар бадали он амалро ҳам ифода мекунад. Ба ин сурати масъала бояд таваҷҷӯҳ намуд, ки аҳкоми шариъат аз ҳамин гуна ҳодисаҳо ва ҳолатҳо ҳам гирифта мешаванд.
· Истифодаи Фотиҳа: Ибни Қайим таҷрибаи шахсии худро низ илова мекунад, ки ҳангоми беморӣ дар Макка, ки табиб набуд ё онро сари вақт пайдо намекард, худро танҳо бо сураи Фотиҳа табобат мекард ва таъсири аҷиби онро медид. Ин ба хонанда илҳом мебахшад, ки ин усулро бовар кунад ва ба кор барад.
Бахши 3: Шартҳои таъсирбахшии табобат бо Қуръон
Дар қисми ниҳоӣ, муаллиф як нуктаи бисёр муҳим ва дақиқро илова мекунад: доруи рӯҳонӣ, мисли доруи ҷисмонӣ, барои таъсир кардан ба шартҳо ниёз дорад.
· Ду омил: Шифоёбӣ аз ду омили асосӣ вобаста аст:
1. Қабули маҳал (омодагии бемор): Қалби бемор бояд омода бошад, ки ин шифоро қабул кунад. Имон ва яқин доштан ба Қуръон ва таъсири он барои шифо буданаш муҳим аст.
2. Қуввати ҳиммати фоил (дамкунанда ё табиб): Шахсе, ки руқия мекунад ё табобат менамояд (агар каси дигар бошад), бояд дорои имони қавӣ, ихлос ва таваҷҷуҳи комил бошад. Ин сифатҳое, ки зикр гардид дар шахси хонанда ниҳоят муҳим мебошанд. Зеро агар ин сифатҳо дар хонанда набошад, Қуръонро мехонад, вале чун ин шарт комил нашудааст, таъсири онро бемор пайдо намекунад.
· Сабабҳои таъхири шифо: Агар шифо ҳосил нашавад, айб дар Қуръон нест, балки дар яке аз ин се чиз аст: заъфи шахси табобаткунанда, ноомодагии қалби бемор, ё мавҷудияти монеаи қавӣ (масалан, гуноҳи бузурге, ки монеи раҳмат мешавад).
Хулоса:
Ин фасл ба таври возеҳ муайян мекунад, ки Қуръон шифои мутлақ аст. Он на танҳо як китоби ҳидоят, балки як давои амалӣ барои ҳама дардҳост. Муваффақият дар ин табобат ба сидқи ният, қувваи имон ва риояи шартҳои табобати рӯҳонӣ вобаста аст.